Firma budowlana ryzykuje w sześciu miejscach naraz: ludzie na rusztowaniu, sąsiad za płotem, same roboty, sprzęt na placu, zapisy kontraktu i właściciel, na którym wszystko się opiera. Większość firm ma ubezpieczone dwa, trzy z nich. Oto cała mapa — z polisami, które ją zamykają, i lukami, które widzę najczęściej.
Przez 13 lat byłem na budowach w całej Polsce — z własną firmą instalacyjną, przy wentylacji, klimatyzacji, ogrzewaniu, kanalizacji i gazie. Fabryki, zakłady chemiczne, supermarkety, sieci sklepów. Najczęściej jako podwykonawca generalnych wykonawców. Dziś na co dzień czytam umowy kontraktowe pod kątem wymaganych ubezpieczeń. I widzę, że ryzyko firmy budowlanej rzadko leży tam, gdzie właściciel go szuka. — Robert Dziurski, BRD Ubezpieczenia
Ten tekst otwiera serię branżową. Zaczynam od budowlanki, bo znam ją od środka i bo w żadnej innej branży ryzyko nie jest tak rozproszone. W sklepie czy biurze większość zagrożeń mieści się pod jednym dachem. Na budowie co tydzień zmienia się adres, ekipa, sąsiedztwo i warunki umowy.
Piszę dla właścicieli firm budowlanych, instalacyjnych, wykończeniowych i remontowych z Częstochowy i regionu — tych, które budują same, i tych, które pracują jako podwykonawcy u większych firm.
Jak czytać tę mapę. Przy każdym z sześciu obszarów odpowiadam na trzy pytania: co może się wydarzyć, która polisa za to odpowiada i gdzie najczęściej jest luka. Na końcu jest tabela zbiorcza i trzy kroki, od których warto zacząć. Wszystkie opisane ubezpieczenia są dobrowolne — obowiązkowe jest tylko OC pojazdów.
Według danych GUS budownictwo nie jest dziś branżą z najwyższym wskaźnikiem wypadkowości. Ale na budowie wypadek bywa poważny: upadek z rusztowania, przygniecenie, porażenie prądem. Wtedy pojawiają się trzy osobne sprawy: świadczenia z ZUS, postępowanie powypadkowe i roszczenie poszkodowanego wobec firmy o to, czego ZUS nie pokrył.
Polisy: OC pracodawcy jako rozszerzenie OC działalności, NNW dla ekipy, a przy stałym zespole także ubezpieczenie grupowe — o tym, jak pomaga zatrzymać dobrych fachowców, pisałem w tekście o grupówce w małej firmie.
Najczęstsza luka: ludzie na B2B. W budowlance duża część ekipy to jednoosobowe działalności. W rozumieniu wielu OWU to nie są „pracownicy”, więc OC pracodawcy ich nie obejmuje — a gdy faktycznie kierujesz ich pracą, roszczenie i tak może trafić do Ciebie. Druga luka: suma OC pracodawcy ustawiona lata temu, gdy firma miała trzech ludzi, a nie piętnastu.
Pęknięta ściana u sąsiada po wykopie. Przecięty kabel energetyczny. Zalane mieszkanie piętro niżej w czasie remontu. Spadająca deska i samochód zaparkowany przy ogrodzeniu. To klasyczne szkody wobec osób trzecich i to one bywają najdroższe — jak w historii szkody na 1,8 mln zł.
Polisa: OC działalności gospodarczej. W firmie budowlanej jej wartość zależy jednak mniej od sumy, a bardziej od klauzul.
Najczęstsze luki — trzy, które sprawdzam zawsze:
Jeśli pracujesz w wynajętym magazynie albo hali, dochodzi jeszcze szkoda w cudzym budynku — opisałem ją w tekście o OC najemcy.
Ulewa zalewa otwarty strop. Wichura zrywa świeżo położone pokrycie. Ktoś w nocy wynosi z budowy zamontowane już kable i rury. Pożar od prac spawalniczych. Do dnia odbioru za roboty odpowiada zwykle wykonawca — i to on płaci za ich odtworzenie.
Polisa: ubezpieczenie ryzyk budowy i montażu, czyli CAR/EAR. To jedyna polisa, która patrzy na same roboty. OC działalności ich nie obejmuje, bo nie są „cudzą” szkodą.
Najczęstsze luki: brak jakiejkolwiek polisy budowy przy mniejszych zleceniach („przecież to tylko remont”); polisa CAR inwestora, w której podwykonawcy nie są współubezpieczeni; brak rozszerzenia na okres gwarancyjny po odbiorze (klauzule konserwacyjne), gdy umowa wymaga od Ciebie napraw w tym czasie. Pamiętaj też o granicy: polisa płaci za nagłe zdarzenia, a nie za poprawienie źle wykonanej roboty. Usunięcie wady w ramach rękojmi — przy budynkach liczonej do pięciu lat od wydania obiektu — to koszt wykonawcy, a nie szkoda ubezpieczeniowa.
Minikoparka skradziona z placu w weekend. Zagęszczarka, która wpadła do wykopu. Agregat zalany wodą. Bus z narzędziami okradziony pod hotelem robotniczym. W firmie budowlanej duża część majątku nie stoi w siedzibie — jeździ i pracuje na cudzych działkach.
Polisy: ubezpieczenie sprzętu budowlanego od wszystkich ryzyk (także w terenie i w transporcie), polisy komunikacyjne, a przy kilku autach — program flotowy; o tym, kiedy się opłaca, pisałem w tekście o małej flocie. Sprzęt w biurze i warsztacie opisałem w artykule o sprzęcie elektronicznym i maszynach.
Najczęstsze luki: sprzęt ubezpieczony tylko w miejscu siedziby, a nie na budowach; warunki zabezpieczenia przed kradzieżą, których nikt na placu nie spełnia; narzędzia w aucie bez żadnej ochrony; sprzęt w leasingu, który ubezpieczył leasingodawca w minimalnym zakresie. Warunki zabezpieczeń zawsze czytam razem z klientem, bo to one decydują o wypłacie przy kradzieży.
W budowlance część ryzyka nie wynika z żadnej szkody, tylko z umowy. Inwestor żąda zabezpieczenia należytego wykonania i zatrzymuje kaucję na lata. Generalny wykonawca nalicza kary za opóźnienie, które wynikło z cudzej winy. Płatność za wykonane roboty nie przychodzi, bo ktoś wyżej w łańcuchu ma kłopoty.
Narzędzia: gwarancje ubezpieczeniowe — wadialne, należytego wykonania, usunięcia wad — zamiast zamrażania gotówki. Jak to działa w praktyce, pokazałem w tekście o gwarancjach zamiast gotówki.
Czego polisa nie załatwi — i dlatego to też jest na mapie:
Dlatego najlepszy moment na rozmowę o ubezpieczeniu firmy budowlanej to chwila, gdy projekt umowy leży jeszcze na biurku. Wymagania co do polis i zabezpieczeń da się wtedy jeszcze negocjować. Treść samej umowy zawsze warto skonsultować z prawnikiem.
Mała firma budowlana to często jeden człowiek: to on zna inwestorów, wycenia, pilnuje terminów, rozlicza ekipę i rozmawia z bankiem. Wiem, jak to wygląda, bo byłem w zarządzie własnej spółki. Gdy właściciel na kilka miesięcy wypada z gry, kontrakty stają, a zobowiązania — leasingi, kredyt, wypłaty — biegną dalej.
Polisy: życie i zdrowie przedsiębiorcy (więcej w tekście o życiu dla przedsiębiorcy), a przy spółce z o.o. także D&O — bo członek zarządu w określonych sytuacjach odpowiada za długi spółki własnym majątkiem, co opisałem w artykule o odpowiedzialności zarządu.
Najczęstsza luka: doskonale ubezpieczona koparka i nieubezpieczony człowiek, który na niej zarabia. Do tego biuro, magazyn i baza sprzętu — mienie firmy, które warto mieć wycenione aktualnie, a nie według wartości sprzed lat. O tym, dlaczego to ma znaczenie, pisałem w tekście o niedoubezpieczeniu.
Trzy kroki na ten tydzień:
Ofertę dla branży znajdziesz na stronie ubezpieczenia budowlane.
To ogólny przegląd ryzyk i rozwiązań ubezpieczeniowych, oparty na przepisach kodeksu cywilnego i typowych rozwiązaniach rynkowych. Nie zastępuje porady prawnej przy konkretnej umowie. Zakres, wyłączenia, klauzule i limity różnią się między towarzystwami — decyduje o nich treść konkretnych OWU i polisy. Różnice w OWU znam na bieżąco, a zakres i sumy dobieram zawsze indywidualnie.
Sześć pytań, które słyszę od firm budowlanych, instalacyjnych i remontowych z Częstochowy i regionu.
Robert Dziurski
Niezależny multiagent ubezpieczeniowy · BRD Ubezpieczenia · Częstochowa
W biznesie od 1998 roku, w ubezpieczeniach od 2010. Pracuję w imieniu towarzystw, ale doradzam w interesie klienta. Wcześniej przez 13 lat byłem na budowach z własną firmą instalacyjną — instalacje w całej Polsce, najczęściej jako podwykonawca generalnych wykonawców. Dlatego polisę firmy budowlanej czytam razem z umową, a nie obok niej.
Bezpłatny przegląd polis firmy budowlanej, najlepiej z ostatnią umową na stole. Pół godziny, sześć obszarów, konkretna lista luk. Bez presji sprzedażowej.
Pracuję z przedsiębiorcami z Częstochowy stacjonarnie, z klientami z całej Polski zdalnie (e-mail, wideo-konsultacja, podpis elektroniczny).
Powiązane: Ubezpieczenia budowlane · CAR/EAR · Sprzęt budowlany · Gwarancje · Przegląd 12 pytań · Więcej artykułów