Mapa ryzyk firmy budowlanej.
Sześć miejsc, w których budowa może kosztować więcej niż kontrakt

Firma budowlana ryzykuje w sześciu miejscach naraz: ludzie na rusztowaniu, sąsiad za płotem, same roboty, sprzęt na placu, zapisy kontraktu i właściciel, na którym wszystko się opiera. Większość firm ma ubezpieczone dwa, trzy z nich. Oto cała mapa — z polisami, które ją zamykają, i lukami, które widzę najczęściej.

🗺️
6 obszarów
ludzie, osoby trzecie, roboty, sprzęt, kontrakt, właściciel
🔍
Luki
gdzie polisy firm budowlanych najczęściej nie sięgają
🏗️
13 lat na budowach
patrzę na ryzyko z perspektywy wykonawcy

Przez 13 lat byłem na budowach w całej Polsce — z własną firmą instalacyjną, przy wentylacji, klimatyzacji, ogrzewaniu, kanalizacji i gazie. Fabryki, zakłady chemiczne, supermarkety, sieci sklepów. Najczęściej jako podwykonawca generalnych wykonawców. Dziś na co dzień czytam umowy kontraktowe pod kątem wymaganych ubezpieczeń. I widzę, że ryzyko firmy budowlanej rzadko leży tam, gdzie właściciel go szuka. — Robert Dziurski, BRD Ubezpieczenia

Ten tekst otwiera serię branżową. Zaczynam od budowlanki, bo znam ją od środka i bo w żadnej innej branży ryzyko nie jest tak rozproszone. W sklepie czy biurze większość zagrożeń mieści się pod jednym dachem. Na budowie co tydzień zmienia się adres, ekipa, sąsiedztwo i warunki umowy.

Piszę dla właścicieli firm budowlanych, instalacyjnych, wykończeniowych i remontowych z Częstochowy i regionu — tych, które budują same, i tych, które pracują jako podwykonawcy u większych firm.

Jak czytać tę mapę. Przy każdym z sześciu obszarów odpowiadam na trzy pytania: co może się wydarzyć, która polisa za to odpowiada i gdzie najczęściej jest luka. Na końcu jest tabela zbiorcza i trzy kroki, od których warto zacząć. Wszystkie opisane ubezpieczenia są dobrowolne — obowiązkowe jest tylko OC pojazdów.

Nie tylko budowa? Jeśli chcesz najpierw sprawdzić całą firmę, a nie tylko budowę, zacznij od mojego przeglądu ochrony firmy: 12 krótkich pytań, na które odpowiadasz sam w kilka minut.
Przegląd ochrony firmy — 12 pytań →

1. Ludzie na budowie: wypadek, który zatrzymuje kontrakt

Według danych GUS budownictwo nie jest dziś branżą z najwyższym wskaźnikiem wypadkowości. Ale na budowie wypadek bywa poważny: upadek z rusztowania, przygniecenie, porażenie prądem. Wtedy pojawiają się trzy osobne sprawy: świadczenia z ZUS, postępowanie powypadkowe i roszczenie poszkodowanego wobec firmy o to, czego ZUS nie pokrył.

Polisy: OC pracodawcy jako rozszerzenie OC działalności, NNW dla ekipy, a przy stałym zespole także ubezpieczenie grupowe — o tym, jak pomaga zatrzymać dobrych fachowców, pisałem w tekście o grupówce w małej firmie.

Najczęstsza luka: ludzie na B2B. W budowlance duża część ekipy to jednoosobowe działalności. W rozumieniu wielu OWU to nie są „pracownicy”, więc OC pracodawcy ich nie obejmuje — a gdy faktycznie kierujesz ich pracą, roszczenie i tak może trafić do Ciebie. Druga luka: suma OC pracodawcy ustawiona lata temu, gdy firma miała trzech ludzi, a nie piętnastu.

2. Osoby trzecie: sąsiad, przechodzień, inwestor

Pęknięta ściana u sąsiada po wykopie. Przecięty kabel energetyczny. Zalane mieszkanie piętro niżej w czasie remontu. Spadająca deska i samochód zaparkowany przy ogrodzeniu. To klasyczne szkody wobec osób trzecich i to one bywają najdroższe — jak w historii szkody na 1,8 mln zł.

Polisa: OC działalności gospodarczej. W firmie budowlanej jej wartość zależy jednak mniej od sumy, a bardziej od klauzul.

Najczęstsze luki — trzy, które sprawdzam zawsze:

Jeśli pracujesz w wynajętym magazynie albo hali, dochodzi jeszcze szkoda w cudzym budynku — opisałem ją w tekście o OC najemcy.

3. Same roboty: to, co budujesz, zanim odbierze to inwestor

Ulewa zalewa otwarty strop. Wichura zrywa świeżo położone pokrycie. Ktoś w nocy wynosi z budowy zamontowane już kable i rury. Pożar od prac spawalniczych. Do dnia odbioru za roboty odpowiada zwykle wykonawca — i to on płaci za ich odtworzenie.

Polisa: ubezpieczenie ryzyk budowy i montażu, czyli CAR/EAR. To jedyna polisa, która patrzy na same roboty. OC działalności ich nie obejmuje, bo nie są „cudzą” szkodą.

Najczęstsze luki: brak jakiejkolwiek polisy budowy przy mniejszych zleceniach („przecież to tylko remont”); polisa CAR inwestora, w której podwykonawcy nie są współubezpieczeni; brak rozszerzenia na okres gwarancyjny po odbiorze (klauzule konserwacyjne), gdy umowa wymaga od Ciebie napraw w tym czasie. Pamiętaj też o granicy: polisa płaci za nagłe zdarzenia, a nie za poprawienie źle wykonanej roboty. Usunięcie wady w ramach rękojmi — przy budynkach liczonej do pięciu lat od wydania obiektu — to koszt wykonawcy, a nie szkoda ubezpieczeniowa.

4. Sprzęt, maszyny i auta: majątek, który pracuje poza firmą

Minikoparka skradziona z placu w weekend. Zagęszczarka, która wpadła do wykopu. Agregat zalany wodą. Bus z narzędziami okradziony pod hotelem robotniczym. W firmie budowlanej duża część majątku nie stoi w siedzibie — jeździ i pracuje na cudzych działkach.

Polisy: ubezpieczenie sprzętu budowlanego od wszystkich ryzyk (także w terenie i w transporcie), polisy komunikacyjne, a przy kilku autach — program flotowy; o tym, kiedy się opłaca, pisałem w tekście o małej flocie. Sprzęt w biurze i warsztacie opisałem w artykule o sprzęcie elektronicznym i maszynach.

Najczęstsze luki: sprzęt ubezpieczony tylko w miejscu siedziby, a nie na budowach; warunki zabezpieczenia przed kradzieżą, których nikt na placu nie spełnia; narzędzia w aucie bez żadnej ochrony; sprzęt w leasingu, który ubezpieczył leasingodawca w minimalnym zakresie. Warunki zabezpieczeń zawsze czytam razem z klientem, bo to one decydują o wypłacie przy kradzieży.

5. Kontrakt i pieniądze: ryzyko zapisane drobnym drukiem

W budowlance część ryzyka nie wynika z żadnej szkody, tylko z umowy. Inwestor żąda zabezpieczenia należytego wykonania i zatrzymuje kaucję na lata. Generalny wykonawca nalicza kary za opóźnienie, które wynikło z cudzej winy. Płatność za wykonane roboty nie przychodzi, bo ktoś wyżej w łańcuchu ma kłopoty.

Narzędzia: gwarancje ubezpieczeniowe — wadialne, należytego wykonania, usunięcia wad — zamiast zamrażania gotówki. Jak to działa w praktyce, pokazałem w tekście o gwarancjach zamiast gotówki.

Czego polisa nie załatwi — i dlatego to też jest na mapie:

Dlatego najlepszy moment na rozmowę o ubezpieczeniu firmy budowlanej to chwila, gdy projekt umowy leży jeszcze na biurku. Wymagania co do polis i zabezpieczeń da się wtedy jeszcze negocjować. Treść samej umowy zawsze warto skonsultować z prawnikiem.

6. Właściciel: na kim naprawdę stoi firma budowlana

Mała firma budowlana to często jeden człowiek: to on zna inwestorów, wycenia, pilnuje terminów, rozlicza ekipę i rozmawia z bankiem. Wiem, jak to wygląda, bo byłem w zarządzie własnej spółki. Gdy właściciel na kilka miesięcy wypada z gry, kontrakty stają, a zobowiązania — leasingi, kredyt, wypłaty — biegną dalej.

Polisy: życie i zdrowie przedsiębiorcy (więcej w tekście o życiu dla przedsiębiorcy), a przy spółce z o.o. także D&O — bo członek zarządu w określonych sytuacjach odpowiada za długi spółki własnym majątkiem, co opisałem w artykule o odpowiedzialności zarządu.

Najczęstsza luka: doskonale ubezpieczona koparka i nieubezpieczony człowiek, który na niej zarabia. Do tego biuro, magazyn i baza sprzętu — mienie firmy, które warto mieć wycenione aktualnie, a nie według wartości sprzed lat. O tym, dlaczego to ma znaczenie, pisałem w tekście o niedoubezpieczeniu.

Cała mapa na jednej stronie

ObszarCo się dziejeCo za to odpowiadaGdzie najczęściej luka
1. Ludzieupadek z rusztowania, roszczenie ponad świadczenia ZUSOC pracodawcy, NNW, grupoweekipa na B2B poza definicją pracownika
2. Osoby trzeciezalany sąsiad, przecięty kabel, pęknięta ścianaOC działalności z klauzulamipodwykonawcy, mienie w obróbce, szkody po oddaniu robót
3. Same robotyulewa, wichura, pożar, kradzież z budowyCAR/EARbrak polisy przy „małych” zleceniach, podwykonawca poza polisą
4. Sprzęt i autakradzież koparki, wywrócenie, okradziony bussprzęt budowlany, komunikacja, flotaochrona tylko w siedzibie, warunki zabezpieczeń
5. Kontraktkaucja, wadium, należyte wykonaniegwarancje ubezpieczeniowekary umowne i zapisy ponad ustawę — poza polisą
6. Właścicielchoroba, wypadek, odpowiedzialność zarządużycie przedsiębiorcy, D&O, mienie firmyubezpieczony sprzęt, nieubezpieczony człowiek

Trzy kroki na ten tydzień:

  • Weź ostatnią podpisaną umowę z inwestorem albo generalnym wykonawcą i zaznacz każdy zapis o ubezpieczeniach, zabezpieczeniach i karach.
  • Połóż obok swoje polisy i przejdź przez sześć wierszy tabeli. Przy każdym zapisz: mam, nie mam, nie wiem.
  • Wszystkie „nie wiem” przynieś na rozmowę. To zwykle tam są pieniądze, których nikt nie policzył.
Chcesz sprawdzić całą firmę, nie tylko budowę? Przejdź przez 12 pytań z mojego przeglądu ochrony firmy — majątek, ludzie, auta, zarząd, cyber, życie właściciela. Kilka minut, a od razu widać, co masz pokryte, a o czym nikt z Tobą nie rozmawiał.
Przegląd ochrony firmy — 12 pytań →

Ofertę dla branży znajdziesz na stronie ubezpieczenia budowlane.

To ogólny przegląd ryzyk i rozwiązań ubezpieczeniowych, oparty na przepisach kodeksu cywilnego i typowych rozwiązaniach rynkowych. Nie zastępuje porady prawnej przy konkretnej umowie. Zakres, wyłączenia, klauzule i limity różnią się między towarzystwami — decyduje o nich treść konkretnych OWU i polisy. Różnice w OWU znam na bieżąco, a zakres i sumy dobieram zawsze indywidualnie.

Najczęstsze pytania właścicieli firm budowlanych

Sześć pytań, które słyszę od firm budowlanych, instalacyjnych i remontowych z Częstochowy i regionu.

Mam OC działalności. Czy to nie wystarczy dla firmy budowlanej?
To fundament, ale tylko jeden z sześciu obszarów. OC działalności odpowiada za szkody wyrządzone innym — sąsiadowi, inwestorowi, przechodniowi. Nie płaci za zniszczone roboty (to zadanie polisy CAR), za skradzioną koparkę (ubezpieczenie sprzętu), za kary umowne ani za to, że firma stanie, gdy zabraknie właściciela. Do tego samo OC bywa za wąskie: bez klauzul o podwykonawcach, mieniu przekazanym do obróbki czy szkodach po oddaniu robót. Dlatego przegląd zaczynam od mapy, a nie od jednej polisy.
Kto powinien kupić polisę CAR: inwestor, generalny wykonawca czy podwykonawca?
Najczęściej generalny wykonawca albo inwestor — tak, żeby jedna polisa obejmowała całą budowę, a podwykonawcy byli w niej współubezpieczeni. Kto ma ją kupić, decyduje umowa. Jeśli jesteś podwykonawcą, zapytaj wprost, czy polisa budowy istnieje i czy jesteś w niej wpisany. Szczegóły opisuję na stronie ubezpieczenia ryzyk budowlano-montażowych i w artykule o podwykonawcy na budowie.
Czy polisa zapłaci za usunięcie wady w ramach rękojmi?
Co do zasady nie. Rękojmia i gwarancja to Twoje obowiązki z umowy — poprawienie źle wykonanej roboty jest kosztem wykonawcy, a nie szkodą w rozumieniu polisy. Przy budynkach rękojmia obejmuje wady stwierdzone przed upływem pięciu lat od wydania obiektu. Polisa może natomiast zadziałać, gdy wada wyrządzi szkodę komuś innemu — na przykład nieszczelna instalacja po roku zaleje mieszkanie piętro niżej. To obszar OC za szkody po wykonaniu prac, który warto sprawdzić w swoich OWU.
Czy kary umowne za opóźnienie można ubezpieczyć?
W praktyce nie. W OC działalności kary umowne są zwykle wyłączone, a polisa pokrywa odpowiedzialność wynikającą z przepisów, a nie tę, którą przyjąłeś dodatkowo w umowie. Na to ryzyko najlepiej działa dobrze wynegocjowana umowa: realne terminy, limit kar, wyłączenie kar przy przyczynach niezależnych od Ciebie. Umowę zawsze warto skonsultować z prawnikiem — ja patrzę na nią od strony ubezpieczeń.
Pracuję z ekipą na B2B. Kto odpowiada, gdy ktoś z nich spadnie z rusztowania?
To jedna z najczęstszych luk w branży. Osoba na własnej działalności nie jest Twoim pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, więc nie zawsze obejmie ją Twoje OC pracodawcy. Jednocześnie, jeśli faktycznie kierujesz jej pracą, roszczenie i tak może trafić do Ciebie. Sprawdzam wtedy trzy rzeczy: jak OWU definiują „pracownika”, czy ta osoba ma własne NNW i OC oraz czy Twoje OC obejmuje szkody osobowe wyrządzone osobom współpracującym. Więcej o mechanizmie piszę w tekście o wypadku pracownika i OC pracodawcy.
Od czego zacząć, jeśli mam dziś tylko OC i polisy na auta?
Od ostatniej podpisanej umowy z inwestorem albo generalnym wykonawcą. Zobacz, czego wymaga: jakiej sumy OC, jakich gwarancji, czy wymaga polisy CAR. Potem połóż obok swoje polisy. Zwykle już po dwudziestu minutach widać dwa, trzy brakujące elementy. Mogę zrobić to z Tobą bezpłatnie — zadzwoń pod 789 427 178.
Robert Dziurski — multiagent ubezpieczeniowy BRD

Robert Dziurski

Niezależny multiagent ubezpieczeniowy · BRD Ubezpieczenia · Częstochowa

W biznesie od 1998 roku, w ubezpieczeniach od 2010. Pracuję w imieniu towarzystw, ale doradzam w interesie klienta. Wcześniej przez 13 lat byłem na budowach z własną firmą instalacyjną — instalacje w całej Polsce, najczęściej jako podwykonawca generalnych wykonawców. Dlatego polisę firmy budowlanej czytam razem z umową, a nie obok niej.

Przejdźmy razem przez mapę Twojej firmy

Bezpłatny przegląd polis firmy budowlanej, najlepiej z ostatnią umową na stole. Pół godziny, sześć obszarów, konkretna lista luk. Bez presji sprzedażowej.

Pracuję z przedsiębiorcami z Częstochowy stacjonarnie, z klientami z całej Polski zdalnie (e-mail, wideo-konsultacja, podpis elektroniczny).

📞 789 427 178 — firmy MŚP

Powiązane: Ubezpieczenia budowlane · CAR/EAR · Sprzęt budowlany · Gwarancje · Przegląd 12 pytań · Więcej artykułów

Bezpłatny przegląd polis firmy budowlanej

Bez presji sprzedażowej. Stacjonarnie w Częstochowie lub zdalnie w całej Polsce.